Historia Kręgli

Tradycje  kręglarstwa kościańskiego sięgają również średniowiecza i wiążą się z historią bractwa kurkowego.  Istnieją przekazy historyczne z początku XIX w., świadczące o tym, że w Kościanie namiętnie grano w kręgle, dla rozrywki i hazardu.  

Pierwszą publiczną kręgielnią był obiekt Bractwa Kurkowego. Już w 1845 r. istniała kręgielnia przy zajeździe Hermana Lorenza na Poznańskim Przedmieściu (obecnie ul. Piłsudskiego). Po przeciwnej stronie (gdzie pawilon PSS) w 1895 r. tor kręglarski miał restaurator Rudolf Krüger. W 1901 r. obiekt ten kupił Polak – Gracjan Lurc. Piękną krytą kręgielnię zbudował przy Viehmarkt (obecnie Plac Wolności) w 1901 r. mistrz budowy pieców Wilhelm Zugehör. W 1902 r. towarzystwo „Deutsche Turnverein  rozpoczęło budowę pierwszej w Kościanie hali gimnastycznej (Turnhalle) przy której powstał tor kręglarski.  Prawdziwą rewelacją na tamte czasy stanowiła kryta kręgielnia w lasku  miejskim.  W 1900 roku stolarz Leopold Nehrlich urządził tu bufet z prowizoryczną kręgielnią, na miejscu której w latach 1902 – 1903 kolejny właściciel  przedsiębiorca Rudolf Rose wystawił restaurację z salą do tańca i nową kręgielnię., która służyła miastu przez wiele lat.

Dopiero po I wojnie światowej, na początku lat dwudziestych powstał Polski Klub Kręglarski „Jednośc”, którego prezesem był Ludwik Wenski, kupiec, rozstrzelany w dniu 2.10.1939 r. przez Komando SS na rynku w Kościanie z siedmioma innymi Polakami. Zachowała się tablica pamiątkowa ze zdjęciami członków klubu i prezesa, znaleziona również za szafą na kręgielni w Lesznie, która przekazana została przez p. Grzegorza Cwojdzińskiego do archiwum miejskiego w Kościanie na ręce Burmistrza w 2006 roku.  Klub istniał tylko do 1930 r., bowiem większość kręglarzy przeszła do TG „Sokół”, a pozostali założyli już w 1926 r. nowy klub pod nazwą KK „Dobry Rzut”. Na prezesa tego klubu wybrano Kazimierza Lurca, którego brat Gracjan był właścicielem nowo-wybudowanej i otwartej dnia 3.07.1932  r. „kręgielni związkowej”, wyposażonej w sprowadzone z Niemiec  nowoczesne  urządzenia. W zawodach z okazji jej otwarcia uczestniczyli także kręglarze  z Poznania, Śmigla i Leszna oraz  zaproszeni na tą okoliczność przedstawiciele Polskiego Związku Kręglarskiego z Poznania. Klub rozwijał się bardzo dobrze i już w 1935 r. liczył 46 członków. Szczególne umiłowanie kreglarstwa wykazywali w Kościanie rzemieślnicy, ale w klubie reprezentowane były różne zawody. W sprawozdaniu burmistrza z 1934 r. napisano, że 90% członków KK „Dobry Rzut” to zwolennicy Stronictwa Narodowego, a 10% z nich popiera Bezpartyjny Blok Porozumienia z Rządem. Ale chyba nie sprawy polityczne  były istotne w działalności klubu – najważniejsza była działalnośc rekreacyjno-towarzyska, nierzadko zakrapiana  piwem.  Prawdopodobnie w 1936 r. klub zmienił nazwę, lub wyłonił się z niego nowy klub o nazwie KK „Złota Ósemka”, co m.in. dokumentuje zachowane zdjęcie  z dnia 21.05.1936 r. z  meczu „Złotej Ósemki” z KK „Olimpia” Poznań. Kręglarze kościańscy działali aktywnie do 1939 r., utrzymując ożywione kontakty z  klubami  poznańskimi. 

                                               

Mecz KK „Złota Ósemka” Kościan – KK „Olimpia” Poznań – 21.05.1936 r.

Wspólny obiad po meczu.  

 

 

W statucie nadanym bractwu strzeleckiemu przez Przecława z Leszna Leszczyńskiego w 11636 r, natrafić można na wzmiankę, że gra w kręgle wywoływała określone zainteresowanie w Śmiglu. Grano w nią na kręgielni bractwa strzeleckiego i przy restauracjach. W mieście były co najmniej  cztery kręgielnie: bracka, przy restauracji Hofli na ul. Leszczyńskiej, w hotelu Nowaka przy ul. Św. Wita oraz  przy gospodzie w Śmiglu-Winnicy. Na kręgielni w hotelu Nowaka powstał na początku lat dwudziestych i działał do 1939 r. Obywatelski Klub Kręglarzy. Organizował on mistrzostwa klubowe, „kulania o premie” i zawody z udziałem kręglarzy z pobliskiego Kościana. Klub miał charakter elitarny, zrzeszał wyłącznie mężczyzn powyżej 27 roku życia, żonatych o  ustabilizowanych dochodach (!).  Klub ograniczał się do działalności rekreacyjno-towarzyskiej, stąd kontakty sportowe z innymi klubami miał znikome. 

Pliki do pobrania

×

Niezbędne pliki cookies

Te pliki cookie są niezbędne do działania strony i nie można ich wyłączyć. Służą na przykład do utrzymania zawartości koszyka użytkownika. Możesz ustawić przeglądarkę tak, aby blokowała te pliki cookie, ale wtedy strona nie będzie działała poprawnie.

Zawsze aktywne

Analityczne pliki cookie

Te pliki cookie pozwalają liczyć wizyty i źródła ruchu. Dzięki tym plikom wiadomo, które strony są bardziej popularne i w jaki sposób poruszają się odwiedzający stronę. Wszystkie informacje gromadzone przez te pliki cookie są anonimowe.